Verhalen

Over de Schouwshond
Een legende over de Schouwsmolen in Ittervoort handelt over de hond, die tijdens de Franse overheersing op deze watermolen woonde. Er doen verschillende versies van deze legende de ronde; het verhaal hieronder is de versie waarover wordt verhaald in het boek ‘Koren op de molen. Langs de Itter’ (Jacq Manders en Maan Verheijen, 1992).
In 1797 werd door de Franse overheersers geëist van de geestelijkheid dat dezen een eed aflegden van getrouwheid aan alle Franse wetten en haat tegen het koningschap. Priesters die dit niet deden, moesten, om aan vervolging te ontkomen, onderduiken. Ook in het moeilijk toegankelijke, moerassige Vijverbroek tussen Ittervoort en Thorn hield een pastoor zich verborgen. Om deze pastoor van levensmiddelen te voorzien, was de hond van Schouwsmolen zo afgericht dat hij proviand naar de schuilplaats van de pastoor bracht. Waarschijnlijk gaf de pastoor de hond dan wat lekkers als beloning. Wanneer de hond terugliep naar de molen, keek hij voortdurend om, hopend op nog een lekkernij. Op deze wijze is een plaatselijk spreekwoord ontstaan: “Hae kiektj om wie unne sjouwshòndj”. Het wordt gebruikt als iemand tijdens een wandeling herhaaldelijk terugblikt.

Toen er elektrisch werd gemalen
Het is tegenwoordig bijna niet voor te stellen, maar ooit dreef de Itterbeek 15 watermolens aan. De molenaars hadden onderling officiële afspraken wie wanneer mocht malen. Want als de  molen bovenstrooms van jouw molen stuwt, heb je zelf te weinig water om te malen. Wordt er benedenstrooms gestuwd, dan stijgt het ‘onderwater’, en wordt het waterrad van je molen geremd door het water waar het rad in hangt.
Maar blijkbaar werd het begin twintigste eeuw al lastig om met de hoeveelheid water die de beek afvoerde nog een winstgevend bedrijf uit te baten. Rond 1920 besluit molenaar Corbey om het linkerkoppel met behulp van een elektromotor aan te gaan drijven. Hoewel elektriciteit nog geen gemeengoed was, heeft dit gevolgen voor Neeritter: wanneer de molenaar de elektromotor in werking zet, valt bij de pantalonfabriek Kwaspen de stroom uit.

Op onze blog verschijnen regelmatig kleine impressies van gebeurtenissen op en rondom Schouwsmolen.